Truskawkowy dżem, śliwkowe powidła, sałatka z buraczków i marynowane grzybki… Domowe przetwory to bogactwo smaków, aromatów i witamin! Ale jak odpowiednio przechowywać przetwory, by na długo zachowały swoją świeżość? Jaki jest termin przydatność domowych przetworów i jak skutecznie przedłużyć ich trwałość? Zobacz mały poradnik opisujący prawidłowe przygotowanie, a następnie przechowywanie przetworów. Trzymaj się tych zasad, a Twoja praca na pewno nie pójdzie na marne!

Lato i wczesna jesień to doskonała okazja do przygotowywania domowych przetworów na zimę. Na targu, aż roi się od truskawek, malin, brzoskwiń, jabłek, a także innych owoców. Sezon na przetwory warto wykorzystać w pełni i przygotować również sałatki z buraczków, warzywne surówki z marchewką i groszkiem, domowy ketchup, przecier dyniowy, a także marynowane grzybki. Możliwości jest o wiele więcej! Domowe wyroby mają zdecydowaną przewagę nad sklepowymi produktami. Masz pewność, co do jakości użytych produktów i unikasz dodawania różnych polepszaczy smaków czy konserwantów. Warto jednak wiedzieć, w jakich warunkach przechowywać przetwory, jak przedłużyć ich trwałość i w ogóle jak długo można przechowywać domowe wyroby – grzyby, bigos, dżemy czy warzywne sałatki w słoikach.

Reklama


Termin przydatności do spożycia domowych przetworów

Przetwory gotowe? To świetnie! Ale jak długo można przechowywać takie przetwory w słoikach, których produkcja przypada zazwyczaj na letnie i jesienne miesiące?

Nie raz słyszałam historie o odkrytych w piwnicach przetworach, pozostawionych przez babcie czy nawet prababcie. Niektórzy śmiałkowie otwierali takie kilkunastoletnie dżemy czy konfitury i nie zauważając żadnych śladów zepsucia – zwyczajnie konsumowali. Oczywiście dobrze przeprowadzony proces pasteryzacji przetworów, a także dodatek cukru, soli czy octu gwarantuje trwałość domowych wyrobów na dłużej, ale nie można trzymać ich w nieskończoność! Zbyt długie przechowywanie sprawia, że przetwory tracą na walorach smakowych, wyglądzie i wartościach zdrowotnych. Nawet jeśli gołym okiem nie widać na nich żadnych oznak psucia (pleśni, brzydkiego zapachu), skarby lata zamknięte w słoikach nie będą już pełnowartościowe. W przetworach mogą pojawić się także bakterie beztlenowe, niekorzystnie wpływając na nasze zdrowie.

Choć wiem, że niektórzy otwierają i zjadają przetwory dopiero po kilku lub kilkunastu latach, to ogólna zasada głosi, że wszystkie domowe wyroby w słoikach, takie jak dżemy, soki, kompoty, pikle powinno zużyć się w ciągu roku. Najlepiej wykorzystać je do wczesnego lata, gdy zaczynają się kolejne zbiory owoców i warzyw.
Uwaga! Gdy po otwarciu przetworu zauważasz pleśń, wyczuwasz dziwny zapach lub posmak – nie ryzykuj i nie zjadaj takiego wyrobu. Nawet po usunięciu małej warstwy pleśni, dżem czy konfitura nie będzie nadawała się do spożycia, ponieważ toksyczne substancje produkowane przez grzyby mogły przejść już do środka produktu.


Odpowiednie przechowywanie słoików z przetworami

Pasteryzacja znacznie wydłuża przydatność domowych przetworów, ale ważne jest także przechowywanie wyrobów w odpowiednich warunkach. Na pewno nie należy trzymać ich w cieple, wystawiając na działania światła słonecznego.

Jak przechowywać przetwory?

  • Słoiki z przetworami poddane pasteryzacji muszą całkowicie ostygnąć. Dopiero wtedy przenieść je do zacienionego i chłodnego miejsca, do którego nie dociera słońce.
  • Najlepszym miejscem na przechowywanie przetworów jest chłodna, przewiewna piwnica lub nieogrzewana spiżarnia.
  • Jeśli nie masz piwnicy, przetwory możesz przechowywać w kuchennej szafce, która znajduje się w nienasłonecznionym miejscu, jak najdalej od piekarnika i jest odpowiednio wentylowana. Im chłodniej, tym lepiej dla domowych przetworów.
  • Kiszonki i warzywne marynaty najlepiej przechowywać w piwnicy (jeśli masz), ponieważ przetwory te wymagają niższej temperatury przechowywania. W nieco wyższych temperaturach, czyli np. w kuchennej szafce bez dostępu słońca, możesz przechowywać przetwory owocowe z zawartością cukru.
  • Każdy ze słoików powinien być oznaczony odpowiednią naklejką, na której zapiszesz rodzaj wyrobu (np. dżem truskawkowy, konfitura malinowa, puree z dyni), a także datę jego przygotowania. Takie etykiety na przetwory pomogą Ci w odróżnieniu łatwo podobnych do siebie zaprawy i kontrolowaniu terminu przydatności do spożycia.

Etykiety na słoiki i butelki Kilner

  • Poustawiaj przetwory według ich rodzajów – dżemy przy dżemach, warzywne sałatki przy warzywnych sałatkach i tak dalej. Ułatwi to późniejsze poszukiwanie wyrobów.
  • Od czasu do czasu rób przegląd domowej spiżarni – sprawdzaj szczelność słoików (czy denka są nadal wklęsłe, a gumki weków trzymają się wieczka?) i obserwuj, czy nie pojawia się żadna pleśń. Nadpsute przetwory w słoikach od razu wyrzuć!

Jak przedłużyć trwałość domowych przetworów?

  • Cukier – dodatek cukru to chyba najpopularniejsza metoda przedłużania daty ważności przetworów. W cukrze najlepiej utrwalić owoce, mające najwięcej witaminy C – maliny, truskawki, porzeczki i poziomki. Najwięcej cukru dodaje się do konfitur, nieco mniej do dżemów i marmolad. Wystarczy przełożyć jeszcze gorące owocowe przetwory (owoce smażone w syropie cukrowym) do gorących, wyparzonych słoików, nałożyć nakrętki, odwrócić do góry dnem i odczekać, aż ostygną.
Słoik na przetwory szklany Weck


Cukier nie tylko sprawia, że przetwory owocowe mają lepszy smak, ale i pełni rolę naturalnego konserwantu!

Zobacz całą ofertę: Słoiki typu weck


Reklama

  • Sól – owocowe przetwory konserwuje się cukrem, a te warzywne – solą. Dodatek soli do kapusty, ogórków czy buraków sprawia, że następuje kwaszenie lub kiszenie warzyw. W procesie kwaszenia biorą udział bakterie mlekowe, które przekształcają cukier zawarty naturalnie w produktach w kwas mlekowy, który świetnie konserwuje produkty. Bakterie mlekowe to bakterie beztlenowe, które nie powinny mieć dostępu do powietrza. Dlatego też słoiki z kiszonymi ogórkami należy szczelnie zakręcić, a w beczce z kiszonką dobrze ugnieść, ubić i posolić kapustę. Dojrzałe kiszonki najlepiej przechowuj do 6 miesięcy, chyba, że dodatkowo je zapasteryzujesz – wtedy ich data przydatności wydłuża się do roku.
Słoiki na przetwory szklane Smaki Babuni


W procesie kiszenia kapusty czy ogórków biorą udział bakterie mlekowe, które wytwarzają kwas mlekowy.

  • Ocet – grzybki czy warzywa zanurzone w occie nazywa się marynatami. Stężenie octu może być różne i w zależności od tego, uzyskujesz marynaty ostre lub słodko-kwaśne. Składniki gotuje się w occie, który rozcieńcza się z wodą i dodaje sól, cukier oraz przyprawy. Marynować możesz grzyby, warzywa, owoce pestkowe i jagodowe. Jak długo można przechowywać grzyby i inne składniki marynowane w occie? Tu zalecam ogólną zasadę – przechowywać do roku od przygotowania!
Słoiki na przetwory szklane Gold


W occie możesz marynować grzybki, różne warzywa, a nawet owoce pestkowe i jagodowe!

Zobacz całą ofertę: Słoiki typu twist

  • Wysoka temperatura – pasteryzacja polegająca na włożeniu słoików z przetworami do garnka z wodą lub do piekarnika to najprostszy sposób na wydłużenie przydatności do spożycia owoców, warzyw, grzybów, a nawet wyrobów mięsnych. Wysoka temperatura niszczy drobnoustroje odpowiedzialne za psucie się przygotowanych przetworów. Dzięki szczelnemu zamknięciu słoika, bakterie nie mogą dostać się do przetworu z zewnątrz.

Pasteryzować przetwory możesz na kilka sposobów! Przetwory o wysokiej zawartości cukru czy ostre marynaty w słoikach nie muszą być wcale pasteryzowane w garnku czy w piekarniku. Jeszcze gorące wystarczy przełożyć do gorących słoików. Podobnie jest z kiszonkami – dzięki zawartości soli one również nie wymagają pasteryzacji.

  • Inne przetwory należy poddać działaniu wysokiej temperatury, by na długo zachowały świeżość. O tym, jak zrobić to krok po kroku, przeczytasz w artykule: Jak pasteryzować domowe przetwory?

Jak przygotować słoiki do pasteryzacji?

By wydłużyć datę ważności domowych przetworów, musisz zadbać również o odpowiednie przygotowanie słoików na przetwory. Zanim przełożysz do nich konfiturę, pikle czy surówkę z buraczków zrób przegląd słoików i nakrętek, które posiadasz. Wyszczerbione naczynia czy powyginane nakrętki nie będą zbyt szczelne, dlatego pozbądź się ich. Słoiki, butelki, nakrętki, wieczka i korki powinny być czyste i wysterylizowane – dzięki wysokiej temperaturze pozbędziesz się drobnoustrojów i bakterii. Najpierw dokładnie umyj naczynia i różne elementy, a później wyparz je w wysokiej temperaturze, wybierając jedną z poniższych metod.

Emaliowany garnek do pasteryzacji


Specjalne garnki do gotowania słoików wyposażone są we wkładkę, która zapobiega bezpośredniemu stykaniu się szklanych naczyń z dnem.

Jak sterylizować słoiki? Jest na to kilka sposobów!

    • we wrzącej wodzie – włóż słoiki do specjalnego garnka do gotowania słoików, napełnij naczynie zimną wodą i doprowadź do wrzenia,
    • w piekarniku – wstaw słoiki do piekarnika, zacznij nagrzewać do 100°C, przez 15-30 minut,
    • w mikrofalówce – nalej do słoików trochę wody, wstaw do mikrofali na 2 minuty, ustawiając najwyższą moc,
    • w zmywarce – bez żadnych detergentów, program ustawiony na 75°C,
    • przemywanie spirytusem – najlepszy do sterylizacji jest spirytus 70%.

Termin przydatności do spożycia domowych przetworów może być różny, ale przyjmuje się, że przygotowane przez nas wyroby powinny być spożyte do roku od ich przygotowania. Pamiętaj, by dobrze umyć i wyparzyć słoiki, pasteryzować przetwory lub dodać do nich naturalny składnik przedłużający trwałość, a także odpowiednio je przechowywać – w ciemnym i chłodnym miejscu. Trzymaj się wskazówek,  a będziesz mógł cieszyć się owocowymi lub warzywnymi przetworami nawet w zimie!

Ocena: 4.2/5.
Please wait...